Қазақстанда оңайлатылған режимдегі ЖШС-мен жұмыс істеуге болады. Алайда 2026 жылдан бастап жалпыға бірдей белгіленген режимдегі сатып алушы оңайлатылған декларацияны қолданатын жеткізушіден сатып алған тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстарды салықтық шегерімге жатқыза алмайды. Ал оңайлатылған режимдегі ЖШС өзі тауар немесе қызмет сатып алса, салықтық салдары өзгеше болады. Сондықтан мәміле алдында екі тараптың да режимін анықтап, сатып алу құнын салықтарды ескере отырып есептеу қажет. Ақмола облысы бойынша МКД түсіндірмесі.
Оңайлатылған режимдегі ЖШС-мен шарт жасасуға бола ма
Оңайлатылған режим дегеніміз оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі. Белгіленген талаптарды сақтаған жағдайда оны ЖК де, ЖШС де қолдана алады. Бұл режимнің өзі басқа компанияларға тауар сатуға немесе қызмет көрсетуге тыйым салмайды. Қаржы министрлігі оның халықпен де, бизнеспен де жұмыс істеуге мүмкіндік беретінін жеке түсіндіреді. Қаржы министрлігі түсіндірмелеріндегі 83 және 84-сұрақтар.
Мәмілені бағалау үшін сатушы мен сатып алушының қай тарап екенін анықтау қажет.
| Жағдай | Нені ескеру керек |
|---|---|
| Сіз жалпыға бірдей белгіленген режимдесіз, жеткізуші оңайлатылған режимде | Сатып алуға болады, бірақ оған жұмсалған шығыстар салық салынатын табысты азайтпайды. |
| Сіз оңайлатылған режимдесіз, жеткізуші жалпыға бірдей белгіленген режимде | Әдеттегі сатып алу шығыстары оңайлатылған декларация бойынша салық базасын азайтпайды. Жеткізушінің ҚҚС сомасы да сатып алу құнына әсер етеді. |
| Екі тарап та оңайлатылған режимде | Осы режим шеңберіндегі өткізу бойынша ҚҚС-сыз мәміле жасауға болады. Сатып алушы әдеттегі сатып алу шығыстарына салық базасын азайтпайды. |
| Сіз оңайлатылған режимдесіз және жалпыға бірдей белгіленген режимдегі сатып алушыға сатасыз | Сатып алушы шегерімдерге қатысты шектеуге тап болады. Бұл оның жеткізушіні таңдауына және бағаға қоятын талабына әсер етуі мүмкін. |
Шегерімге қатысты шектеу сатушының режиміне байланысты. Сондықтан ЖШС орнына дәл сол оңайлатылған режимдегі ЖК-мен шарт жасасу мәселені шешпейді. МКК-нің КТС шегерімдері туралы түсіндірмесі.
Жалпыға бірдей белгіленген режимдегі сатып алушы не жоғалтады
Салықтық шегерім корпоративтік табыс салығы, яғни КТС есептелетін табысты азайтады. Салық кодексінің 286-бабының 16) тармақшасына сәйкес оңайлатылған декларацияны қолданатын жеткізушіден сатып алу мұндай азайтуға мүмкіндік бермейді. Бұл ретте операция бухгалтерлік есепте жалпы ережелер бойынша көрсетіледі. Шығысты бухгалтерлік есепте тану мен салықтық шегерімнің салдары әртүрлі. Павлодар облысы бойынша МКД түсіндірмесі.
Шартты мысал. Сатып алушы КТС бойынша 20% мөлшерлемесін қолданады. Оның табысы 3 000 000 теңге, ағымдағы қызмет құны 1 000 000 теңге. Басқа шығыстар, жеңілдіктер және өткен жылдардағы залалдар жоқ. Екі ұсыныста да ҚҚС жоқ; жалпыға бірдей белгіленген режимдегі жеткізуші заңды негізде ҚҚС бойынша тіркелмеген. Бірінші нұсқада қызмет құны ағымдағы кезеңде толық шегеруге қойылатын талаптарға сәйкес келеді. 20% базалық мөлшерлеме ретінде алынған, ал жекелеген қызмет түрлері үшін мөлшерлемелер өзгеше. Қаржы министрлігі түсіндірмелеріндегі 4-сұрақ.
| Көрсеткіш | Жалпыға бірдей белгіленген режимдегі жеткізуші | Оңайлатылған режимдегі жеткізуші |
|---|---|---|
| Сатып алушының табысы | 3 000 000 теңге | 3 000 000 теңге |
| Бухгалтерлік есептегі қызмет шығысы | 1 000 000 теңге | 1 000 000 теңге |
| Салықтық шегерім | 1 000 000 теңге | 0 теңге |
| Салық салынатын табыс | 2 000 000 теңге | 3 000 000 теңге |
| 20% мөлшерлемесі бойынша КТС | 400 000 теңге | 600 000 теңге |
| КТС төленгеннен кейінгі пайда | 1 600 000 теңге | 1 400 000 теңге |
Қызмет бағасы бірдей болғанда КТС айырмасы 200 000 теңгені құрайды. Бұл мәмілеге салынатын бөлек салық немесе жеткізуші шотына қосылатын үстеме емес, шартты есептің нәтижесі. Басқа мөлшерлеме, салықтық залалдар немесе өзге жағдайлар болса, әсердің мөлшері мен туындайтын кезеңі өзгереді.
Сатып алушы ұсыныстарды салықтарды ескергендегі толық құны бойынша салыстыруы керек. Оңайлатылған режимдегі жеткізушінің төмен бағасы шегерімнің болмауын өтеуі мүмкін. Бірақ қажетті жеңілдік мөлшерін нақты мәміле үшін есептеу қажет.
Оңайлатылған режимдегі ЖШС өзі сатып алушы болса
Егер сіз оңайлатылған режимдегі ЖШС-ге тауар немесе қызмет сатсаңыз, оның режимі өздігінен сіздің компанияңызды өз шығыстары бойынша шегерім жасау құқығынан айырмайды. 286-баптағы шектеу оңайлатылған декларацияны қолданатын жеткізушіден сатып алуға қатысты. Сатып алушының мәртебесі сатушыға ауыспайды.
Оңайлатылған режимдегі ЖШС үшін тауарлар мен қызметтерді сатып алуға жұмсалатын әдеттегі шығыстар оңайлатылған декларация бойынша салық базасын азайтпайды. Бұл салық түсім мен сатып алу құнының айырмасынан емес, табыстан есептеледі. Сондықтан сатып алу бағасының өсуі пайданы азайтады, бірақ өздігінен салық базасын төмендетпейді. Заңда көзделген қызметкерлердің табыстары бойынша шығыстарға азайтуды қоса алғанда, арнайы түзетулер бөлек қаралады. 83-сұрақ, Салық кодексінің 724-бабы.
ҚҚС пен электрондық шот-фактураларды қалай ескеру керек
2026 жылы оңайлатылған декларацияны қолданатын салық төлеушілер ҚҚС төлеушілері болып табылмайды. Мұндай ЖШС осы режим шеңберінде тауар немесе қызмет сатса, сатып алушы бұл сатып алу бойынша кіріс ҚҚС-ты есепке жатқыза алмайды. Ал ЖШС ҚҚС төлеушісінен сатып алса, жеткізуші ұсынған салықты ҚҚС төлеушісі ретінде есепке жатқыза алмайды. Әдеттегі ішкі сатып алу үшін бұл соманы сатып алудың толық құнында ескеру қажет. ҚҚС және ЭШФ туралы ресми түсіндірме.
Оңайлатылған режимдегі ЖШС-ге сатқан кезде жалпыға бірдей белгіленген режимдегі жеткізуші өзіне қолданылатын ҚҚС ережелерін басшылыққа алады. Сатып алушының режимі өздігінен жеткізушінің салық салынатын өткізуін ҚҚС-тан босатпайды.
ҚҚС болмауы электрондық шот-фактура, яғни ЭШФ болмайды дегенді білдірмейді. 208-бапқа сәйкес шот-фактура жазу міндеті заңда көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, оңайлатылған декларацияны қолданатындарға да қатысты. Бұл ретте 286-баптағы шектеу қолданылса, ҚҚС-сыз ЭШФ кіріс ҚҚС-ты да, КТС бойынша шегерім құқығын да туғызбайды.
Контрагенттің режимін және тиісті күнді қалай тексеруге болады
Жеткізушінің режимі тауарлар, жұмыстар немесе қызметтер алынған күнге қарай ескеріледі. МКК тауарлар үшін құжаттармен расталған нақты беру күнін көрсетеді. Жұмыстар мен қызметтер үшін бұл орындалғанын немесе көрсетілгенін растайтын актіге не өзге құжатқа қол қойылған күн. Шарт немесе алдын ала төлем жасалған күн бұл тексеруді алмастырмайды. Астана қаласы бойынша МКД түсіндірмесі.
Мәміле алдында МКК порталындағы контрагенттер туралы мәліметтер сервисі арқылы БСН мен салық режимін тексеріңіз. Онда ҚҚС бойынша тіркеу және ЭШФ-ға қатысты шектеулер туралы мәліметтер де бар. Ақтөбе облысы бойынша МКД-нің сервис туралы ақпараты.
Тексеру нәтижесін күнімен бірге сақтаңыз. Ұзақ мерзімді шарт болса, жеткізілімдер мен қызметтерді қабылдау алдында тексеруді қайталаңыз. Контрагенттің өз режимі туралы хатын қосымша пайдалануға болады. Жеткізуші жалпыға бірдей белгіленген режимге ауысуға уәде берсе, ниетіне емес, нақты ауысқан күніне сүйеніңіз.
Қандай құжаттар мен талаптарды келісу керек
Құжаттардың құрамы мәмілеге байланысты. Әдетте тараптар мына мәселелерді келісуі керек:
- шартта немесе тапсырыста: мәміле нысанасы, баға, ҚҚС мәртебесі, мерзімдер, жеткізу және төлеу тәртібі;
- тауардың берілгенін не жұмыстардың орындалғанын және қызметтердің көрсетілгенін растау;
- төлем құжаттары, сондай-ақ талап етілетін жағдайларда чек пен ЭШФ;
- салық режимі мен ҚҚС бойынша тіркеу өзгергені туралы хабарлау міндеті;
- контрагент мәртебесі өзгерген кезде бағаны қайта қарау және салдарын реттеу тәртібі.
Дұрыс құжаттар операцияның шынайылығын растайды, бірақ шегерімге қатысты шектеуді жоймайды. Салықтық салдарды өтеу туралы шарт талабы да шегерімді автоматты түрде туғызбайды. Сондықтан оның тұжырымы мен қолданылуын бөлек бағалау қажет.
Мұндай мәмілелерді бизнес-жоспарда қалай көрсету керек
Қаржылық модельде бухгалтерлік шығыстарды, салықтық шегерімдерді және ҚҚС-ты бөлек ескеріңіз. Оңайлатылған режимдегі жеткізушілерден сатып алу кезінде шектеу қолданылатын шығыстарға КТС базасын азайтпаңыз. Жобаның өзі оңайлатылған режимде жұмыс істесе, есепке жатқызуға болмайтын ҚҚС-ты сатып алу құнына қосыңыз.
Корпоративтік клиенттерге сатқанда баға, сатып алушылар құрамы және салық режимі әртүрлі сценарийлерді салыстырыңыз. Бұл клиент шегерімнің болмауына байланысты жеңілдік сұраған кезде пайданың сақталатынын бағалауға көмектеседі.
Жобаны іске қосуға немесе қаржыландыруға дайындап жатсаңыз, бизнес-жоспарлар каталогынан сәйкес жинақты таңдап, салықтық болжамдарды өз жеткізушілеріңіз бен сатып алушыларыңызға бейімдеңіз.
